Getraumatiseerde veteranen

Er kwam een oproep voorbij van onze Koninklijke Landmacht. In de oproep werd verwezen naar het 'interessante tv programma Beau en de veteranen'. Wat een hypocriete oproep, zeg. De KL kan beter eens de mouwen uit de bruine armen steken en zelf eens serieus aan de slag gaan met hun gewezen werknemers. Het is zo, dat je wel vrijwillig voor ons land met een ouderwetse uitrusting mag gaan vechten en zelfs sneuvelen of gewond raken. Maar je moet niet om (na)zorg gaan vragen, want dan geeft Defensie niet thuis. Of is het ministerie soms de grote sponsor van het tv programma?
Ik heb in de tijd dat we nog in Lelystad Haven woonden, met zo'n veteraan gesproken. Hij was nog erg jong (eind twintig) en was in Afghanistan geweest. Aan die missie heeft ie een trauma overgehouden. Ook hij werd door Defensie in de steek gelaten. Het tv programma geeft via deze veteranen nog eens duidelijk aan hoe men nog steeds militairen op een halfbakken manier naar een front stuurt. En hoe afwezig Defensie is, als er hulp nodig is. En dat de zogenaamde opbouwmissie weinig tot niets met opbouw te maken heeft gehad.
Defensie komt nog steeds met dezelfde rotsmoezen, die ze al decennia lang hanteert, om veteranen niet te hoeven helpen. Zelfs sinds vrouwen als minister van Defensie optreden. Defensie moet zich doodschamen.

Veteranen en PTSS

Omdat ik toevallig in een flits een YP408 door het beeld zag rijden, ben ik er toch maar even voor gaan zitten. Voor het programma over veteranen die last hebben van trauma's (PTSS). Wat mij direct opviel was de uitspraken van veteranen over hun inzet en werkgever, het ministerie van Defensie. Zij gaven aan nauwelijks (psychisch) voorbereid te zijn geweest op uitzending, dat de uitrusting verre van professioneel was en de psychische nazorg ontbrak. Allemaal zaken die aangeven, dat ons land niet in staat is een militaire organisatie aan te kunnen.
Veel verschijnselen waar zij last van hadden herkende ik wel, vanwege mijn eigen trauma's. Zoals situaties en/of mensen uit de weg gaan om jezelf te beschermen, de zin van het leven niet meer zien en vooral : niet begrepen worden.
Jammer, dat al vrij snel een van de veteranen afhaakte. Naar mijn gevoel ook weer vanwege onbegrip. Tijdens een groepsgesprek zei hij dat hij vanuit de maatschappij op een herkenning en erkenning van zijn situatie zat te wachten. Dat resulteerde in een kleine discussie, waarop de man afhaakte. Logisch, want in zo'n psychische toestand zit je niet op een discussie te wachten. Men had hem beter zijn woordje kunnen laten doen; stoom afblazen, je ei kwijt kunnen. Jammer dat de coach (blijkbaar geen ex-ptss patiënt) daar de plank missloeg.
Al kijkend was ik blij dat ik geen missie heb hoeven mee te maken.

PTSS, Harold

Gisteren heb ik met grote belangstelling gekeken naar een aflevering over veteranen met ptss. Met name veteraan Harold sprak mij erg aan. Ik herkende in zijn klachten, de verhalen over zijn omgeving en zijn opmerkingen reacties erg veel van mijn eigen donkere periode. Vooral het onbegrepen voelen en het vermijden van situaties die van negatieve invloed kunnen zijn op je eigen gemoed. Ik blijf er bij, dat de coach weliswaar veel theoretische kennis van zaken heeft, maar dat het vertalen van die theorie / kennis naar de praktijk voor hem lastig is. Met alle respect verder voor de coach, want die man doet ook zijn best.
De situatie tussen de coach en Harold is een voorbeeld van de theorie en de praktijk(ervaring).  Je moet van zeer goede huize komen, wil je als niet ervaringsdeskundige coach een verbinding weten te maken met de praktijk. Voor beiden is de interactie een leerproces. Ik vind dat de presentator, Beau, zich daar tussen de patiënten vrij goed zijn plekje weet te vinden.

Een leger met oude meuk

"Kijk", klinkt enthousiast, "deze telex bediende ik toen ik in de jaren 80 nog in militaire dienst was!" Op een foto staat apparatuur, die mij heel bekend voorkomt. Die apparatuur heb ik rond 1962 (bijna 25 jaar eerder dus) bij mijn pa (telegrafist) op zijn werk ook gezien. Precies dezelfde. Alleen was het toen nog wat modern, al gebruikte pa in die tijd ook nog de seinsleutel. En wat blijkt? Meer dan 20 jaar later wordt die telex-meuk nog gebruikt. Eerder zag ik een foto van een telefooncentrale uit eind jaren 80 voorbijkomen. Compleet met een bakelieten toestel op een bureau op de achtergrond. Ach ja, ons leger doet graag veel met meuk, oude troep.
Iemand schreef trots over de Starfighter. Je weet wel, die raket met vleugeltjes. Ja,ja, dat was een mooi toestel, zo schreef hij. Oké, het oog wil ook wat. Ik heb er aardig wat van zien en horen voorbijrazen. Maar dat onding werd ook 'widow maker' genoemd. Meer dan 30% viel uit de lucht. Dat was wat minder dan een voorganger, de Thunderjet. Van dat onding viel jaarlijks 10 stuks uit de lucht. En dat 5 jaar lang.
Alsof het allemaal niet erg genoeg is, benoemt men de laatste decennia vrouwen tot minister en staatssecretaris van Defensie. Nou, de effecten zijn duidelijk : het leger takelt af en de aandacht voor de getraumatiseerden blijft opvallend genoeg nul.

Slappe hap

Soms zie ik foto's voorbijkomen, waaraan ik vrij snel kan zien uit welke tijdsperiode ze stammen. Het gaat om foto's van voormalig dienstplichtige militairen. Veel mensen denken dat de militaire dienstplicht is afgeschaft, maar dat is niet zo. De opkomstplicht is wel afgeschaft. De dienstplicht dus niet.
Maar goed, er komen soms foto's voorbij waarop militairen hun vuurwapens op elkaar of op de fotograaf richten. Daar kijk ik direct onaangenaam verrast van op. Immers, één van de belangrijkste veiligheidsmaatregelen waar op gehamerd werd, was dat je een vuurwapenop iemand anders richten mocht. Nooit, dus ook niet wanneer het wapen niet geladen is of van een (rode) stop voorzien is. Veiligheid voor alles. Ik heb in mijn omgeving nooit iemand een vuurwapen op een persoon zien richten. Daar leek de doodstraf op te staan. Maar de latere dienstplichtigen (jaren 80, 90) waren wat dat betreft minder disciplinair. Ik herken de tijdsperiode trouwens ook aan de haardracht. Veel militairen na 1970 dragen lang haar. Geen gezicht, maar ja het gaat primair om de mentaliteit. Maar die nam dus ook flink af.Wat mij ook opviel was dat men later de militairen van allerlei certificaten en medailles ging voorzien. Ook van officiële dankbetuigingen. Er kwamen ook veel meer souvenirs in omloop, zoals bordjes, tegeltjes, munten, wimpels enz. In mijn tijd deed men niet aan dat soort flauwekul. Dat belastinggeld ging toen nog naar de aanschaf van munitie....
Mijn vader moest vanwege zijn werk (Marine) dan weer naar Den Helder, dan weer naar Vlissingen en dan weer naar Rotterdam reizen. Dat heeft hij jaren lang gedaan. Toen onlangs bekend werd dat een kazerne met mariniers moet verhuizen, brak de pleuris uit. Mijn vader was vaak weken en soms maanden van huis. Dan was ie aan het varen. Een keer was ie zelfs 18 maanden van huis (Nieuw Guinea). Dat was vrij normaal.

In gepeins verzonken

Gewoonte getrouw gaat pas in de maand oktober bij ons de centrale verwarming weer aan het werk. Maar het is vandaag toch erg koud. Of is de overgang van het weer erg groot?
Koud dus. Vandaag luisterde ik naar een nummer van The Marmalade, Reflections of my life. Het bracht me terug naar die steenkoude oefening in het voormalig West Duitsland, in Sennelager. December 1969 - januari 1970, bivakkeren in een tentje. Sneeuw, koude nachten en natte kleding. Brrr! We bevonden ons midden in de Koude Oorlog compleet met een serieuze dreiging van een nucleaire aanval en de aanwezigheid van ultra linkse terreurgroepen. In Vietnam woedde al jaren een oorlog. Daaraan werden we herhaaldelijk herinnerd. Als dienstplichtig militair voelde ik me klem zitten tussen 'het vaderland dienen' en de vredesbewegingen. Het was toen voor het eerst dat ik eens goed nadacht over mijn situatie. Over mijn leven, mijn toekomst, de mogelijkheden van het uitbreken van een oorlog en de gevolgen ervan. Ik begreep toen beter waarom mijn vader mij liever niet als beroeps naar de Marine zag gaan. Er waren tijdens die ijzige oefening in Sennelager (december '69 - januari '70) geregeld momenten, waarop ik nat en verkleumd, in een soort roes nadacht over de nut van dit alles en erg verlangde naar huis. Achteraf gezien toch wel wat schokkend, dat ik op zo jonge leeftijd (21) zo over mijn leven begon na te denken en naar een veilig onderkomen verlangde.

Vrouwen op Defensie

Als hoofd van ons nationale leger heeft onze regering een vrouw gekozen. Ze heeft ook een vrouwelijke assistent of wel een staatssecretaris. Onbegrijpelijk. Zeker gezien eerdere ervaringen. Ik noem het maar weer zo'n kut-oplossing van deze regering. Oké, typisch militaire taal.
Als voormalig dienstplichtige moest ik flink afzien in weer en wind. Onder barre winterse omstandigheden heb ik weken lang in een puptentje geslapen. Ik heb met scherp geschoten, kippenbloed gedronken en menig stormbaan genomen en met volle bepakking flinke afstanden afgelegd. Ook in looppas. Kan je je voorstellen dat je hoogste baas op een stoel staat en in paniek gilt : "Help, een muis!!"? Op Defensie hebben we een doorgewinterde ex-militairen nodig. Geen kut-oplossingen (weer militaire taal).