Slappe hap

Soms zie ik foto's voorbijkomen, waaraan ik vrij snel kan zien uit welke tijdsperiode ze stammen. Het gaat om foto's van voormalig dienstplichtige militairen. Veel mensen denken dat de militaire dienstplicht is afgeschaft, maar dat is niet zo. De opkomstplicht is wel afgeschaft. De dienstplicht dus niet.
Maar goed, er komen soms foto's voorbij waarop militairen hun vuurwapens op elkaar of op de fotograaf richten. Daar kijk ik direct onaangenaam verrast van op. Immers, één van de belangrijkste veiligheidsmaatregelen waar op gehamerd werd, was dat je een vuurwapenop iemand anders richten mocht. Nooit, dus ook niet wanneer het wapen niet geladen is of van een (rode) stop voorzien is. Veiligheid voor alles. Ik heb in mijn omgeving nooit iemand een vuurwapen op een persoon zien richten. Daar leek de doodstraf op te staan. Maar de latere dienstplichtigen (jaren 80, 90) waren wat dat betreft minder disciplinair. Ik herken de tijdsperiode trouwens ook aan de haardracht. Veel militairen na 1970 dragen lang haar. Geen gezicht, maar ja het gaat primair om de mentaliteit. Maar die nam dus ook flink af.Wat mij ook opviel was dat men later de militairen van allerlei certificaten en medailles ging voorzien. Ook van officiële dankbetuigingen. Er kwamen ook veel meer souvenirs in omloop, zoals bordjes, tegeltjes, munten, wimpels enz. In mijn tijd deed men niet aan dat soort flauwekul. Dat belastinggeld ging toen nog naar de aanschaf van munitie....
Mijn vader moest vanwege zijn werk (Marine) dan weer naar Den Helder, dan weer naar Vlissingen en dan weer naar Rotterdam reizen. Dat heeft hij jaren lang gedaan. Toen onlangs bekend werd dat een kazerne met mariniers moet verhuizen, brak de pleuris uit. Mijn vader was vaak weken en soms maanden van huis. Dan was ie aan het varen. Een keer was ie zelfs 18 maanden van huis (Nieuw Guinea). Dat was vrij normaal.

In gepeins verzonken

Gewoonte getrouw gaat pas in de maand oktober bij ons de centrale verwarming weer aan het werk. Maar het is vandaag toch erg koud. Of is de overgang van het weer erg groot?
Koud dus. Vandaag luisterde ik naar een nummer van The Marmalade, Reflections of my life. Het bracht me terug naar die steenkoude oefening in het voormalig West Duitsland, in Sennelager. December 1969 - januari 1970, bivakkeren in een tentje. Sneeuw, koude nachten en natte kleding. Brrr! We bevonden ons midden in de Koude Oorlog compleet met een serieuze dreiging van een nucleaire aanval en de aanwezigheid van ultra linkse terreurgroepen. In Vietnam woedde al jaren een oorlog. Daaraan werden we herhaaldelijk herinnerd. Als dienstplichtig militair voelde ik me klem zitten tussen 'het vaderland dienen' en de vredesbewegingen. Het was toen voor het eerst dat ik eens goed nadacht over mijn situatie. Over mijn leven, mijn toekomst, de mogelijkheden van het uitbreken van een oorlog en de gevolgen ervan. Ik begreep toen beter waarom mijn vader mij liever niet als beroeps naar de Marine zag gaan. Er waren tijdens die ijzige oefening in Sennelager (december '69 - januari '70) geregeld momenten, waarop ik nat en verkleumd, in een soort roes nadacht over de nut van dit alles en erg verlangde naar huis. Achteraf gezien toch wel wat schokkend, dat ik op zo jonge leeftijd (21) zo over mijn leven begon na te denken en naar een veilig onderkomen verlangde.

Vrouwen op Defensie

Als hoofd van ons nationale leger heeft onze regering een vrouw gekozen. Ze heeft ook een vrouwelijke assistent of wel een staatssecretaris. Onbegrijpelijk. Zeker gezien eerdere ervaringen. Ik noem het maar weer zo'n kut-oplossing van deze regering. Oké, typisch militaire taal.
Als voormalig dienstplichtige moest ik flink afzien in weer en wind. Onder barre winterse omstandigheden heb ik weken lang in een puptentje geslapen. Ik heb met scherp geschoten, kippenbloed gedronken en menig stormbaan genomen en met volle bepakking flinke afstanden afgelegd. Ook in looppas. Kan je je voorstellen dat je hoogste baas op een stoel staat en in paniek gilt : "Help, een muis!!"? Op Defensie hebben we een doorgewinterde ex-militairen nodig. Geen kut-oplossingen (weer militaire taal).

Met het gasmasker op

In eerste instantie leek het interessant, zo'n gasmasker. Maar al snel kreeg ik de pest aan dat onding. Na een korte uitleg kregen we de gas-doop in een speciale bunker. Daar werden traangaspatronen afgeschoten. Pas als de sergeant ons daartoe opdracht gaf, moesten we het gasmasker tevoorschijn halen en om het hoofd binden. Tot dan moesten we onze adem inhouden en zagen we geen hand voor de ogen. Na deze eerste oefening renden we hoestend en proestend met betraande ogen weer naar buiten. Maar dat was nog niet alles. Daarna moesten we weer de bunker in. Maar niet voordat we onze tas met masker hadden afgegeven aan een dienstmakker.
Na weer een wachtperiode gaf de sergeant het sein om het gasmasker op te doen. Maar toen moesten we eerst onze makkers vinden, die ons masker hadden. Die makkers zelf waren ook op zoek naar hun eigen masker, dus chaos in de bunker. Geschreeuw, gevloek, vreemde gorgelende geluiden, hoesten, proesten, schelden en......toen ging de deur weer open.
Afgezien van de bekende gas, gas, gas alarm, waarbij je als de sodemieter je gasmasker moest opzetten, was met name het lopen van een mars met masker op een ware hel. Nee, niet in de snijdende kou, maar in de zomer met de zon op je helmpie. Zwaar zwetend en nauwelijks zicht. Want in dat masker zat gewoon glas, wat voor met name brildragers funest was. Glazen op sterkte zouden verstrekt worden als er oorlog uitbrak. Die glazen hebben wij dus nooit gezien. Gelukkig maar.

Op stap in Goslar (D)

Met name tijdens oefeningen in het voormalig West Duitsland mochten we een paar keer (!) zomaar stappen. Hoewel, dat was één keer echt stappen, de overige keren met de hele meute onder toezicht. Ik herinner me nog wel een bezoek aan een discotheek in Paderborn. We zijn ook aan de Oost Duitse grens geweest en hebben op een zondag een bezoekje gebracht aan het Duitse stadje Goslar, dat ten zuidoosten van Hannover ligt aan de noordkant van de Harz. Een mooi gebied trouwens. Daar bezochten we een paleis, Kaiserpfalz. In het centrum van dat pittoreske stadje hebben we een terrasje gepakt. Die dag herinner ik me vooral, omdat het prachtig zomers weer was.

Toen in het nieuws

Er waren natuurlijk ook allerlei andere toestanden in en rond de militaire dienst(plicht). Ik heb een aantal krantenknipsels van toen bewaard.

Wat een ellende!

Ik las ergens dat een legeroefening is geannuleerd, omdat 'het materieel niet beschikbaar is'. Dat laatste is een politiek correcte uitspraak. Een gewoon mens zegt dat de boel, in dit geval legervoertuigen, weer kapot is. Ik schrijf 'weer', want het is geen incident maar een structureel probleem. Gelukkig krijgen de militairen na het pang! pang! debacle (geen geld voor munitie) nu dus geen stokpaardjes als alternatief om voor Jan met de korte achternaam te lopen.
De contributie voor het lidmaatschap van de NAVO is altijd al een groot probleem geweest. Het zal mijn tijd wel duren. Misschien komt er een echt slimme (geen sluwe) minister, die de hele zaak eens naar een hoger niveau tilt. Door vanuit het lidmaatschap van de NAVO en de EU een beleids- en strategisch plan op te stellen. Op die manier zou men een efficiënt en effectief leger kunnen opzetten (als onderdeel van een groter geheel) met kwalitatief goed materieel en materiaal. Liever een professioneel uitgeruste en getrainde kleine groep, dan een grote, rammelende chaos waarmee men van alles wil maar weinig tot niets kan. Onze militairen verdienen beter en minder risico's.