Eindelijk Nieuwersluis


Gisteren was het dan zover. Zo'n 43 jaar na het geregeld aanhoren van het dreigement : "... en anders wordt het Nieuwersluis!!" kwam ik in Nieuwersluis aan. Op de fiets, als onderdeel van een fietstocht van ruim 50 km rond de Loosdrechtse Plassen.
Gedurende mijn militaire diensttijd werd vaak gesproken en gedreigd met Nieuwersluis. Dat was toen een strafinrichting voor onwillige militairen, die dienstbevelen weigerden op te volgen. Immers, ook zo'n dertig jaar na Wereldoorlog 2 was in ons leger Befehl noch immer Befehl. Ik bedoel : laten we elkaar geen mietje noemen.
Maar ja, je kunt niet altijd doen wat je opgedragen wordt. Zelfs niet in een tijd van Koude Oorlog. Wie in Nieuwersluis terecht kwam, moest de tijd die hij daar doorbracht nadienen. En vooral dat laatste deed velen zich netjes gedragen. Als het kader in de buurt was.
Het is een imposant historisch gebouw met nog duidelijk een functie waarin het element straf opgesloten zit. Ik ben niet aan de poort geweest. Ik bedoel : je moet de kat niet op het spek binden. Ik heb vanaf gepaste afstand wat foto's gemaakt. Het kwam mij over als een indrukwekkend gebouw met een onvriendelijke, kille, disciplinaire uitstraling. Heel erg knap van de architect. Dat wel.

Eindelijk Nieuwersluis -2-

Het gebouw is voorzien van mooie ornamenten. Boven wat oorspronkelijk de hoofdingang was (vermoed ik) staat dat het gebouw een Pupillenschool uit 1877 was. Koning Willem III was beschermheer. Ik weet niet of dat sec het gebouw betrof dan wel de inhoud. Of beide.
In de begintijd kregen zo'n 250 jongens daar les in lezen, schrijven, rekenen, aardrijkskunde, zwemmen en schaatsen. Ik weet niet of laatst genoemde twee lessen in en op de Vecht plaatsvonden. Hun ouders hadden meestal geen geld om hun opvoeding te betalen. Dus op naar Nieuwersluis, naar de Pupillenschool. Zodra een leerling 16 werd, ging hij over naar het leger, de krijgsdienst.
Later werd het gebouw een kazerne met als officiële naam : Militair Penitentiair Centrum. Militairen die 'Nieuwersluis kregen', mochten daar zich vermaken met stormbanen, hardlopen, zwemmen (hardlopen naar een zwembad in Utrecht)en andere bezigheden die in een zeker tempo en onder strenge discipline plaatsvonden. 'Dat zal ze leren!', dacht men.

Geen Nobo sprits!

Ben ik erin getuind? Of heb ik mezelf voor de gek gehouden? Oké, iedereen maakt weleens een ernstige fout. Dit keer was ik aan de beurt. Ik zag in een outlet (ja, ik was al gewaarschuwd) een mand met dozen spritskoeken liggen. Afgaande op de afbeelding en de prijs, dacht ik : Mmmmm! Kassa!
Iedereen die in militaire dienst is geweest kent ongetwijfeld die overheerlijke, supergrote, rechthoekige Nobo spritsen, die je in de kantine kon kopen á 15 harde Hollandse centjes per stuk. Een super kwaliteit sprits uit Ede. Samen met een kop koffie en een kroket met mayo en mosterd, was dat anderhalf jaar 's morgens rond tien uur haute cuisine voor mij.
Met die herinneringen kocht ik voor weinig een doos met ronde exemplaren. "Ach, enkel de scherpe punten waren er vanaf", hield ik mezelf voor.  Met nostalgische gedachten die mij terugvoerden naar de kantine in Zuidlaren, maakte ik thuis de verpakking open. En toen... mijn hemel! Ik moest flink schudden om vier in cellofaan verpakte pakjes uit de doos te krijgen. Toen ze op de tafel lagen zagen ze er behoorlijk miezerig uit. De doos leek opeens twee keer groter. De afbeelding op de verpakking was vele malen groter dan de verpakte damstenen die op tafel lagen. Ik ben opgelicht! Aan de andere kant, op de doos stond keurig 125 gram vermeld. De rest was dus lucht. Gebakken lucht weliswaar, die nochtans riekte naar oplichting. Om de psychologische dreun nog harder te doen aankomen, stond op de verpakking dat het spul ook nog in België is gefabriceerd. Eurobis als opvolger van de nationale Nobo? Wat een afknapper!
De koek smaakte nogal muf, ondanks dat de tht datum tegen het eind van dit jaar was. Dat men het spul nog sprits durft te noemen geeft blijk van een behoorlijke dosis smakeloosheid en lef. Voor mij regelrecht verraad aan de sprits in het algemeen en die van Nobo in het bijzonder. Het is nog crisis moet ik maar denken. Zouden die enorme spritsen nog gemaakt worden of is de fabriek samen met de opkomstplicht opgeheven? Het zou zomaar kunnen.

Zuidlaren revisited

Vanmiddag zijn we even naar Zuidlaren gereden. Ik was daar al eens eerder, maar toen was het met de motorpak aan niet echt uitnodigend om daar even rond te stappen.
Voorzijde van De Kazerne
Nu, zonder motorpak eigenlijk ook niet. Wat een hitte! Gelukkig konden we onder de bomen achter de kerk parkeren. Vandaar liepen we in de schaduw naar De Brink. Eerlijk gezegd herkende ik niet veel meer. Ik zag een paar bekend uitziende gebouwen. Dat wel. En dan heb ik het niet over de Prins Bernard Hoeve, waar men overigens besloten heeft zich enkel op paarden te gaan richten. Dus geen beurzen en shows van oude voertuigen. Dus ook onder de liefhebbers van pk's wordt gediscrimineerd.
Op het terrein van De Kazerne
Er was een jaarmarkt gaande. Een deel van de kraampjes stond in de schaduw. Dat deel hebben we bezocht. Daarna hebben we plaatsgenomen op een bankje in de schaduw om even bij te komen van de warmte. Vervolgens zijn we lopend in de schaduw teruggegaan naar de auto.
Ik wilde toch nog een keer bij die oude kazerne gaan kijken. Vanaf het centrum reden we richting Annen. Na een paar minuten zag ik links de kazernepoort opdoemen. Boven de poort stond met grote letters : De Kazerne. De brutalen hebben de halve wereld, dus reed ik de poort binnen, waar een bord 'Verboden voor onbevoegden' hing. In dezelfde maand juli, maar een paar dagen en 45 jaar eerder dan vandaag reed ik voor het eerst door die poort. In 1969. Toen was het ook zo warm. Dat vergeet ik nooit.
Eenmaal door de poort gereden, kwam ik bedrogen uit. Van die oude kazerne was alleen de voorzijde nog overeind gebleven. De rest had plaatsgemaakt voor nieuwbouw, waarvan veel woningen.
De wachtruimte in de poort is veranderd in een kantoorruimte. De oorspronkelijke deur in het midden is dichtgemetseld. Het plein, square, is nu een speeltuin. Een wat humoristische verandering voor mij.

-wordt vervolgd-

Zuidlaren revisited -2-

Dichtgemetselde deur
Het oude deel dat van buitenaf is te zien, wordt gebruikt als bedrijfsruimte. Er zijn veel bedrijven ondergebracht. Een medewerkster van een daar gevestigde fysiotherapeut vertelt ons spontaan een en ander over de nieuwe opzet. Op de vraag of we ons op verboden terrein bevinden antwoord ze lachend : "We zien hier wel meer mensen met grijze haren en fotocamera's rondlopen voor een bezoekje. Hahaha!" Net toen ik wilde vragen of ze niet weer aan het werk moest, werd ze door een collega binnengeroepen.
We liepen verder en ik vertelde Sonja hoe het er vroeger uitzag. Waar de eetzaal (vreetschuur) was, de kantine, het gebouw waar ik verbleef, de garages enz. We liepen om de kazerne heen en bekeken het monumentje aan de voorzijde. Daarna maakte Sonja nog wat foto's van mij, zittend op het muurtje voor de poort. Dan is het tijd om De Kazerne weer de rug toe te keren.

Oh Chucky!!


44 ste Pantserinfanteriebataljon Zuidlaren

Het is juli 1969. Twee weken na mijn eindexamen moet ik me melden in Zuidlaren. Voor het eerst in mijn leven maak ik een lange treinreis met een mij onbekende bestemming : de Adolf van Nassau kazerne te Zuidlaren.
In Vietnam woedt de oorlog, mensen landen op de maan, er was zwaar maatschappelijk verzet, hippies, provo's, krakers, discriminatie van langharigen, de seksuele revolutie, woningnood,  dienstweigeraars, pacifisme, Nixon als USA president, ultra linkse groeperingen (Rote Armee Fraktion, Brigate Rosse) en ik slaagde voor mijn HBS diploma..... In augustus vond het beroemde Woodstock festival plaats en in september zou Paul Lodewijkx nog de laatste GP (Joegoslavië) van dat jaar op de Jamathi winnen.
Dit blog schetst een beeld van mijn militaire dienstplicht, die ik gedurende 18 maanden daar heb volbracht. Ik werd ingedeeld bij het 44ste Pantserinfanteriebataljon. Uiteraard begonnen als DPL SLD (dienstplichtig soldaat) en in november 1970 als Korporaal 2e klasse plaatsvervangend groepscommandant de dienst verlaten. Veel leuke ervaringen rijker en mentaal sterker.